İŞ KAZASI NEDİR, HUKUKEN KAÇ TİP İŞ KAZASI VARDIR?
Sorumluluk anlamında, iki farklı iş kazası kavramı vardır, bu iki farklı iş kazasının koşulları ve doğurduğu hukuki sonuçları birbirlerinden tamamen farklıdır. Bu yüzden iş kazasını iki farklı başlık altında toplamak gerekmektedir.
A) Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Anlamında İş Kazası.
SSGSS anlamında iş kazası, koşulları sağlandığında sigortalı işçiye veya olaydan zarar görenlere sosyal sigorta yardımlarının yapılması sonucunu doğurur.
5510 Sayılı SSGSSK’da iş kazası tanımlanmamış, 13 maddenin 1. fıkrasında hangi koşullarda meydana gelen kazanın iş kazası sayılacağı yer ve zaman koşuluna bağlı olarak düzenlenmiştir. Hizmet Sözleşmesi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan 4/a kapsamında bulunan sigortalılar ve bu kapsamda sayılan 5. Maddede belirtilen sigortalılar yönünden iş kazası;
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle (sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle),
- Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
- Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
- Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.
Not: Ayrıntılı bilgi için “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Anlamındaki İş Kazasının Unsurları” Başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
B) Bireysel İş Hukuku Anlamında İş Kazası.
Bireysel iş hukuku anlamında iş kazası işverenin işçiye karşı sorumluluğundan doğar.
İşverenin, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini gerektiği gibi almaması sonucu meydana gelen kaza, bireysel iş hukuku anlamında iş kazasıdır.[1]
SSGSS Kapsamına giren her iş kazası bireysel iş hukuku anlamında iş kazası sayılmayabilir ancak bireysel iş hukuku anlamında iş kazası sayılan her olay mutlaka SSGSS kapsamında da iş kazası olmalıdır.
Unsurları:
- Kazaya Uğrayan Kişi Sigortalı Olmalı.
- Sigortalının Dıştan Gelen, İstenilmeyen ve Ani Bir Kazaya Uğraması Gerekir.
- Sigortalı Bu İstenilmeyen Ani Olay Neticesinde Zarara Uğraması Gerekir.
- Zarar ile Kaza Ve Yapılan İş İle Kaza Arasında Uygun İlliyet Bağı Bulunmalıdır.
- Akın, Maddi Tazminat,sf:44 ↑